20 lat temu ponownie ukoronowano orła z herbu Rzeczypospolitej

Zmiana Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 29 grudnia 1989 roku, przywracała historyczną nazwę państwa - Rzeczpospolita Polska oraz dawne godło - orła w koronie. Niestety, wraz z koroną nie powrócił do godła krzyż.

Art. 1 znowelizowanej konstytucji głosił: "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej".

Z konstytucji usunięto zdania o socjaliźmie i gospodarce planowej oraz regulacje dotyczące przewodniej roli PZPR. Suwerenem stawał się Naród, rozumiany jako wspólnota równoprawnych obywateli.

PZPR tracił przewodnią rolę a partie polityczne miały powstawać "na zasadach dobrowolności i równości obywateli Rzeczypospolitej Polskiej w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa".

Sprawa kształtu godła czy - według heraldyków – herbu Polski budziła już wówczas kontrowersje. Część posłów z sejmu kontraktowego domagała się bowiem przywrócenia korony z krzyżem. Do tego jednak nie doszło.

- Od XV wieku w herbie Korony Królestwa Polskiego widniała zamknięta korona z krzyżem i podobnie powinna wyglądać dziś - mówi w "Rzeczpospolitej" heraldyk, członek Komisji Heraldycznej przy MSWiA Alfred Znamierowski. Dodaje, że dopiero w takim kształcie jest ona symbolem suwerenności państwa polskiego. Znamierowski stwierdza, że istniejący wizerunek, oparty na godle Polski z 1927 roku, nie ma odpowiednika, jeśli chodzi o herbowe korony z przeszłości. - Z daleka (korona) wygląda jak czapka z trzema wierzchołkami - mówi ekspert i podkreśla, że na wizerunku korony nie ma nawet prześwitów.

- Uczestniczyłem w pracach zespołu przy Kancelarii Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego, który przygotował m.in. dwa projekty herbu. Niestety, koniec kadencji nie pozwolił dopełnić wszystkich formalności, a prac zespołu nie wznowiono – wyjaśnia heraldyk.

Rozpoczęte wówczas prace nad nową konstytucją trwały siedem lat. W międzyczasie, od 1992 do 1997 roku, obowiązywała tzw. Mała Konstytucja regulująca stosunki między najważniejszymi organami władzy państwowej.

MaRo/Rp.pl/Wiara.pl