MSZ ostrzega Polaków przed pobytem w Rosji: „Opuszczenie kraju może być konieczne”

Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wydało pilny komunikat wzywający obywateli Rzeczypospolitej Polskiej do niezwłocznego opuszczenia terytorium Federacji Rosyjskiej. Powodem są pogarszające się warunki bezpieczeństwa, coraz bardziej ograniczone możliwości udzielania pomocy konsularnej, a także realne zagrożenie związane z napiętą sytuacją międzynarodową.

„Obywatelom polskim przebywającym w Rosji zalecamy opuszczenie jej terytorium dostępnymi środkami komercyjnymi i prywatnymi – jeżeli sytuacja życiowa, rodzinna lub zawodowa nie wymaga konieczności pozostawania na terytorium tego kraju” – napisano w komunikacie opublikowanym przez MSZ 22 lipca 2025 r.

Ostrzeżenie resortu spraw zagranicznych to nie tylko efekt napięć politycznych, lecz także następstwo dalszej redukcji polskiej obecności dyplomatycznej w Rosji. Władze w Moskwie cofnęły zgodę na funkcjonowanie Konsulatów Generalnych RP w Petersburgu i Królewcu, co oznacza, że obywatelom coraz trudniej będzie uzyskać jakiekolwiek wsparcie konsularne. W praktyce oznacza to konieczność udania się setki kilometrów dalej, by np. odzyskać zgubione dokumenty lub otrzymać pomoc prawną w sytuacji zagrożenia.

W komunikacie MSZ wyraźnie zaznacza, że osoby posiadające zarówno obywatelstwo polskie, jak i rosyjskie, są traktowane przez władze Rosji wyłącznie jako obywatele rosyjscy. Oznacza to, że mogą zostać objęte mobilizacją wojskową, która – mimo że obecnie nie ogłoszono jej ponownie oficjalnie – wciąż formalnie obowiązuje w Federacji Rosyjskiej.

Ponadto MSZ przestrzega, że w przypadku „drastycznego pogorszenia sytuacji bezpieczeństwa, zamknięcia granic lub innych nieprzewidzianych zdarzeń”, ewakuacja obywateli może okazać się „znacznie utrudniona lub wręcz niemożliwa”. Ministerstwo apeluje do Polaków planujących podróż do Rosji o rejestrację w systemie Odyseusz, który pozwala na kontakt w sytuacjach kryzysowych. Jego brak – jak podkreśla resort – „znacząco utrudnia interwencje konsularne”.

Komunikat MSZ wpisuje się w szerszy kontekst rosnącego napięcia między Polską a Rosją. Jak informowały wcześniej polskie media, rząd Donalda Tuska rozważa realność rosyjskiego ataku hybrydowego lub militarnego, a Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotowuje scenariusze transferu najcenniejszych dzieł sztuki za granicę. Takie działania podejmowano już w przeszłości w momentach największego zagrożenia – np. podczas II wojny światowej.

Eksperci wskazują, że obecna sytuacja geopolityczna przypomina stan napięcia z okresu zimnej wojny, z tą różnicą, że agresja Rosji na Ukrainę oraz operacje destabilizacyjne wobec krajów NATO (w tym Polski i krajów bałtyckich) przybierają formy bardziej nieprzewidywalne i bezpośrednie.

Ostrzeżenie MSZ to sygnał, że Warszawa nie lekceważy ryzyka eskalacji działań Rosji. Brak wsparcia konsularnego w przypadku nagłego kryzysu może oznaczać poważne konsekwencje dla obywateli, którzy – mimo ostrzeżeń – zdecydują się pozostać w Rosji. W interesie bezpieczeństwa osobistego i narodowego Polska sugeruje swoim obywatelom podjęcie szybkich i racjonalnych decyzji.