Strażnik i pijak- o idei mesjanizmu narodowego
Idea mesjanizmu narodowego powstać mogła tylko na gruncie kultury biblijnej. Izrael , do którego odnoszą się obietnice Boga, jest zarówno pojedynczym człowiekiem (Jakubem), jak i całym narodem (Żydami). Zapowiedzi, które odnosiły się do jednego, dotyczyły także drugiego. Zarówno teksty starohebrajskie, jak i chrześcijańskie pisma patrystyczne traktowały dzieje Narodu Wybranego jako uniwersalną figurę, w której odnajdywać się mogła tak wspólnota, jak i jednostka. Przykładowo więc kult złotego cielca pod górą Synaj był obrazem odstępstwa od Boga zarówno w wymiarze zbiorowym, jak też indywidualnym. Pojedyncz y Żyd czy chrześcijanin mógł odnajdywać swe osobiste losy w perypetiach narodu, którego dzieje były historią ciągłych odwrotów od Boga i nawróceń do Niego.