Prezes PiS ostro: Ustawy o KRS i praworządności to zagrożenie dla demokracji

Prezes Prawa i Sprawiedliwości, Jarosław Kaczyński, ostro skomentował forsowane przez rząd projekty zmian w wymiarze sprawiedliwości — w tym nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (KRS) i tzw. ustawę praworządnościową, przygotowaną przez ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka. Według lidera największej partii opozycyjnej propozycje te zagrażają demokratycznemu ustrojowi Polski oraz służą zewnętrznym wpływom, szczególnie ze strony Niemiec, co zdaniem szefa PiS ma prowadzić do utraty suwerenności państwa.

Podczas konferencji prasowej Kaczyński ocenił, że przepisy dotyczące KRS i statusu sędziów mają charakter antydemokratyczny, ponieważ – jeśli wejdą w życie - będą prowadzić do przewagi jednej grupy ludzi nad innymi gałęziami władzy. — „To sytuacja, która nie ma nic wspólnego z demokracją. Trzy rodzaje władzy mają się opierać na równowadze, a nie na miażdżącej przewadze jednej grupy” — mówił lider PiS, krytykując pomysł, by sędziowie mieli wpływ na wybór własnych przedstawicieli w Radzie.

Kaczyński zarzucił również, że ustawy te są częścią szerszego projektu politycznego, który ma na celu utrzymanie w Polsce systemu, który — jego zdaniem — nigdy nie został w pełni zreformowany po 1989 roku. W jego ocenie zmiany mają „zabetonować” stan, w którym władza sądownicza posiada nadmierną dominację i nie podlega kontroli demokratycznej.

Prezes PiS odniósł się także do projektu przygotowanego przez ministra Żurka, określanego jako ustawa praworządnościowa, która — według rządzących — ma uporządkować status tzw. neosędziów i rozwiązać problemy prawne w sądownictwie. Sam Żurek twierdzi, że projekt ma charakter kompromisowy i chce przekonać prezydenta Karola Nawrockiego do jego podpisania, gdyż bez tego — jak mówił — „prezydent może mieć ogromny problem” z wdrożeniem reform.

Krytycy projektu zwracają uwagę, że ustawa praworządnościowa budzi liczne wątpliwości konstytucyjne i może prowadzić do kolejnej fali sporów prawnych — w tym skarg do sądów międzynarodowych — z powodu m.in. wyłączenia części sędziów ze stanu sędziowskiego oraz zmian w niezależności sądów.

Spór wokół ustaw o KRS i praworządności toczy się w tle szerszej debaty o kształt wymiaru sprawiedliwości w Polsce, która od lat budzi kontrowersje zarówno w kraju, jak i w instytucjach unijnych. Krytycy zmian podkreślają, że propozycje te mogą naruszać zasadę trójpodziału władzy i osłabiać niezależność sądownictwa.